EnglishAkciğer biyopsisi, akciğer dokusundan tanısal amaçla örnek alınarak patolojik inceleme yapılmasını sağlayan invaziv bir tıbbi işlemdir. Bu yöntem, akciğer nodülleri, kitleler, enfeksiyonlar ve interstisyel akciğer hastalıklarının kesin tanısında kullanılır ve uygun tedavi planının belirlenmesine katkı sağlar.
Akciğer biyopsisi nasıl yapılır işlemi, hastanın klinik durumuna göre bronkoskopik, iğne aspirasyonlu veya cerrahi yöntemlerle gerçekleştirilir. Görüntüleme eşliğinde uygulanan iğne biyopsisi minimal invazivdir. Daha kapsamlı doku örneği gereken durumlarda video yardımlı torakoskopik cerrahi tercih edilebilir.
Akciğer biyopsisi hangi durumlarda uygulanır sorusu kapsamında, malignite şüphesi taşıyan lezyonlar, nedeni açıklanamayan akciğer infiltratları ve tedaviye dirençli enfeksiyonlar temel endikasyonlar arasında yer alır. Ayrıca sarkoidoz ve pulmoner fibrozis gibi hastalıkların tanısal doğrulamasında önemli rol oynar.
Akciğer biyopsisi riskleri ve komplikasyonları arasında pnömotoraks, kanama ve enfeksiyon yer alır. İşlem sonrası hastalar vital bulgular ve solunum fonksiyonları açısından izlenir. Erken dönemde gelişebilecek komplikasyonların hızlı yönetimi, güvenli bir iyileşme süreci açısından kritik önem taşır.
Akciğer Biyopsisi Hangi Durumlarda Gerekli Olur?
Tıbbi süreçlerde akciğer biyopsisine genellikle rutin bir sağlık taraması için çekilen akciğer röntgeni veya detaylı bir inceleme için istenen bilgisayarlı tomografi çekimi sırasında akciğer dokusu içinde olağandışı bir yapı saptandığında başvurulur. Halk arasında bu yapılar genellikle leke, nodül veya kitle olarak adlandırılır. Ancak görüntülemede saptanan her leke anında biyopsi masasına taşınmaz. Çoğu zaman bu tür şüpheli bir görünüm tespit edildiğinde, altta yatan nedenin basit bir zatürre veya benzeri bir enfeksiyon olma ihtimaline karşı belirli bir süre antibiyotik tedavisi uygulanır ve ardından kontrol filmleri çekilir. Eğer uygulanan bu tedaviye rağmen lezyon boyut olarak büyümeye devam ediyorsa, şekil değiştirerek düzensizleşiyorsa veya en başından beri kötü huylu olma şüphesini kuvvetle taşıyorsa, içindeki hücrelerin yapısını kesin olarak anlamak için biyopsi kaçınılmaz bir hale gelir. Özellikle akciğer kanseri şüphesi taşıyan ciddi durumlarda, hastalığın tam tipini ve yaygınlık evresini belirlemek, verilecek ilaçların türünü seçmek için doku tanısı tıbbi bir zorunluluktur.
Akciğerdeki Her Leke Akciğer Biyopsisi Gerektirir mi?
Bu sorunun cevabı kesinlikle hayırdır ve bu durum genel toplum için oldukça rahatlatıcı bir bilgidir. Görüntüleme yöntemleriyle tesadüfen akciğerde saptanan lezyonların veya küçük nodüllerin çok büyük bir kısmı aslında tamamen iyi huyludur ve herhangi bir tehlike arz etmezler. Akciğerler dış dünyayla sürekli temas halinde olan soluduğumuz havayla birlikte pek çok partikülü ve mikroorganizmayı filtreleyen organlardır. Bu nedenle hayatın bir döneminde geçirilmiş ve fark edilmemiş bir hastalık akciğerde kalıcı bir iz bırakabilir. Görüntüleme yöntemleriyle saptanan bir nodülün tehlikeli mi yoksa masum bir iz mi olduğunu sadece ekrandaki görüntüye bakarak ayırt etmek her zaman mümkün olmadığı için hücresel incelemeye ihtiyaç duyulur. Bu işlem sayesinde ciddi bir hastalık varsa erken teşhis edilir, yoksa da gereksiz endişeler ortadan kalkar.
Akciğerde leke görünümü yaratan bazı masum durumlar şunlardır:
- Geçirilmiş enfeksiyonlar
- Tüberküloz izleri
- Mantar hastalıkları
- Romatolojik tutulumlar
- İyi huylu kistler
- İltihabi birikimler
Akciğer Biyopsisi Kararı Alınırken Hangi Kriterler Dikkate Alınır?
Bir hastaya biyopsi yapılıp yapılmayacağı kararı, hastanın demografik özellikleri, sağlık geçmişi ve saptanan nodülün radyolojik morfolojisi gibi birçok faktörün titizlikle bir araya getirilip analiz edilmesiyle alınır. Bu süreçte yaş çok belirleyici ve güçlü bir parametredir. İstatistiksel ve tıbbi bilimsel verilere göre, kırk yaşın altındaki bireylerde saptanan pulmoner lezyonların kötü huylu olma ihtimali oldukça düşüktür. Bu yaş grubundaki hastalarda genellikle doğrudan invaziv bir işlem yapmak yerine lezyonu belirli aralıklarla radyolojik olarak takip etmek çok daha sık tercih edilen bir yoldur. Ancak yaş ilerledikçe, özellikle altmış yaş ve üzerindeki bireylerde saptanan yeni lezyonların kötü huylu olma riski ciddi oranda artış gösterir. Bu yaş grubunda riski göze alıp beklemek yerine kesin doku tanısı koymak, yani biyopsi işlemlerine başvurmak çok daha rasyonel ve zorunlu bir tıbbi yaklaşım haline gelir.
Nodülün milimetrik boyutları da karar sürecinde kritik bir öneme sahiptir. Beş milimetrenin altındaki son derece küçük nodüllerde kötü huylu olma riski genellikle yüzde birin bile altındadır. Bu kadar küçük yapıların biyopsi ile isabet ettirilmesi zor olduğu gibi, taşıdıkları düşük risk nedeniyle sadece altı aylık veya yıllık tomografilerle boyut değişimlerinin izlenmesi yeterli görülür. Buna karşın, boyutu yirmi milimetreyi aşan lezyonlarda tehlike potansiyeli çok daha yüksektir ve vakit kaybetmeden müdahale edilmesi, içerikten mutlaka doku örneği alınması planlanır.
Biyopsi kararını doğrudan etkileyen ana faktörler şunlardır:
- Hastanın yaşı
- Nodülün boyutu
- Nodülün şekli
- Büyüme hızı
- Sigara geçmişi
- Aile öyküsü
Akciğer Biyopsisi Öncesi PET-BT Taramasının Rolü Nedir?
Doku örneği alınacak bölgenin anatomik olarak tam yerinin belirlenmesinde bilgisayarlı tomografi cihazları standart ve çok güçlü bir rehberdir. Ancak tomografi sadece yapının boyutunu ve şeklini gösterir, o yapının içinde neler olup bittiğini, hücrelerin ne kadar canlı ve hareketli olduğunu söyleyemez. İşte hücrelerin ne kadar hızlı çoğaldığını, tıbbi tabirle metabolik aktivitesini hücresel boyutta görebilmek için PET-BT (Pozitron Emisyon Tomografisi) altın standart olarak kabul edilen mükemmel bir yardımcıdır. Bu ileri teknoloji taramasında hastaya damar yoluyla, dozu çok düşük ve güvenli olan radyoaktif bir madde ile işaretlenmiş özel bir şeker molekülü verilir. İnsan vücudundaki kötü huylu kanser hücreleri kontrolsüzce ve çok hızlı bölündükleri için enerjiye çok ihtiyaç duyarlar, bu nedenle verilen bu şekeri normal, sağlıklı hücrelerden çok daha fazla ve hızlı bir şekilde içlerine çekerler.
Cihaz, akciğerdeki o şüpheli kitlenin verilen şekeri ne yoğunlukta tuttuğunu özel bir değer birimiyle ölçer. Eğer bu tutulum değeri belirlenen güvenli sınırların çok üzerindeyse, o lezyonun kötü huylu olma ihtimali kuvvetle artar ve o bölgeden mutlaka biyopsi alınması gerektiği netleşir. PET-BT taramasının bir diğer hayati rolü de işlemi yapacak olan uzmana kitlenin neresinden örnek alması gerektiğini göstermesidir. Büyük kitlelerin bazı kısımları ölü hücrelerden oluşabilir, cihaz kitlenin en canlı, en çok şeker tüketen kısmını parlayan bir alan olarak göstererek yanlış yerden örnek alınmasını ve tanının gecikmesini engeller.
Akciğer Biyopsisi Yerine Nodül Takibi Hangi Durumlarda Yapılır?
Eğer yapılan tüm incelemeler, tomografi sonuçları ve PET taramaları sonucunda bir nodül anında müdahale gerektirecek kadar şüpheli veya riskli görülmezse, izlem adı verilen çok kontrollü bir bekleme ve takip sürecine geçilir. Bu süreç asla hastayı kendi haline bırakmak anlamına gelmez; aksine, çok sıkı bir takvimle radyolojik stabilite, yani nodülün hücre sayısında, genel boyutunda veya kenar yapısında bir değişim olup olmadığı değerlendirilir. Tamamen katı yapıda olan solid nodüller genellikle iki yıl boyunca belli aralıklarla görüntülenir. İki yılın sonunda en ufak bir boyut artışı veya şekil değişikliği göstermezse büyük oranda iyi huylu kabul edilir ve takip aralıkları açılır.
Ancak buzlu cam görünümlü olarak bilinen subsolid nodüllerin karakteri biraz daha farklıdır. Bu tür lezyonlar çok daha yavaş bir büyüme karakterine sahip olabildikleri için iki yıllık takip bazen yetersiz kalabilir. Bu nedenle bu türdeki nodüllerin takip süresi en az üç yıl ve üzerine uzatılır. Takipler sırasında nodülün içindeki katı kısmın milimetrik olarak artması veya yoğunluğunun değişmesi hemen bir biyopsi sinyali olarak kabul edilir ve işlem planlamasına geçilir. İçinde kalsifikasyon yani kireçlenme barındıran nodüller ise genellikle tamamen masumdur ve özel, şüpheli bir şekil bozukluğu yoksa güvenle takip dışı bırakılabilirler.
İğne İle Akciğer Biyopsisi Nasıl Yapılır?
Tıp dilinde perkütan biyopsi olarak adlandırılan iğne biyopsisi, göğüs kafesinin orta kısımlarına değil daha çok akciğerin dış kısımlarına, yani göğüs duvarına ve kaburgalara yakın yerleşmiş lezyonlar için sıklıkla başvurulan oldukça pratik bir yöntemdir. Bu işlem genellikle tam teşekküllü hastanelerin girişimsel radyoloji ünitelerinde, uzman hekimler tarafından anlık bilgisayarlı tomografi veya ultrason görüntülemesi rehberliğinde gerçekleştirilir. İşlem son derece teknolojik ve milimetrik bir hesaplama gerektirir. Hasta tomografi masasında rahat bir pozisyonda yatarken, cihaz lezyonun göğüs kafesi içindeki tam koordinatlarını üç boyutlu olarak belirler.
İşlem yapılacak olan cilt bölgesi güçlü lokal anestezik ilaçlarla tamamen uyuşturulur, böylece hastanın iğnenin girişini hissetmesi engellenir. Ardından ince ve uzun özel bir iğne, kaburgaların arasından dikkatlice geçirilerek doğrudan akciğerdeki o lezyonun içine kadar ilerletilir. İğnenin ucu tam hedefe ulaştığında, lezyonun içinden hücresel sıvı veya çok küçük doku parçaları negatif basınçla şırınga içine alınarak işlem hızlıca sonlandırılır. Bu yöntem soluk borusundan içeri girilerek yapılan bronkoskopi cihazının asla ulaşamadığı, akciğerin en uç, periferik noktalarındaki lezyonların teşhisi için son derece hayati ve etkili bir seçenektir.
İnce İğne İle Kalın İğne Akciğer Biyopsisi Arasındaki Farklar Nelerdir?
Dışarıdan iğne ile yapılan biyopsilerde kullanılacak olan iğnenin milimetrik kalınlığı ve uç yapısı, alınacak örneğin kalitesini ve dolayısıyla patoloji laboratuvarından gelecek tanının netliğini doğrudan etkileyen bir faktördür. İnce iğne aspirasyon biyopsisi olarak bilinen yöntemde kan alma iğnelerine benzeyen çok ince uçlu yapılar kullanılır. Bu iğne ile lezyonun içinden şırınga yardımıyla hücreler adeta vakumlanarak çekilir. Kötü huylu kanser hücrelerinin varlığını saptamada oldukça başarılı ve güvenli bir yöntemdir. Ancak bu yöntemde hücreler ana dokudan tek tek veya küçük kümeler halinde koptuğu için, dokunun orijinal mimarisi ve yapısal bütünlüğü bozularak laboratuvara ulaşır.
Tru-cut olarak isimlendirilen kalın iğne biyopsisinde ise durum biraz daha farklıdır. Bu işlemde kullanılan iğnelerin içinde yaylı, özel bir kesici mekanizma bulunur. İğne lezyonun içine girdiğinde, bu mekanizma sayesinde o bölgeden çok küçük, silindirik, tam bir doku parçasını bütünlüğünü bozmadan kopararak dışarı çıkarır. Bu yöntemin en büyük avantajı, incelemeyi yapacak olan patoloji uzmanına hücreleri sadece tek tek değil dokunun genel mimarisiyle, damar yapısıyla ve çevresel dokuyla olan ilişkisiyle birlikte inceleme şansı sunmasıdır. Özellikle bazı lenfoma türlerinde veya iyi huylu hastalıkların kesin olarak birbirinden ayrılmasında doku bütünlüğünün görülmesi çok önemli olduğu için uzmanlar tarafından bu kalın iğneler tercih edilir.
Cerrahi Akciğer Biyopsisi Hangi Durumlarda Devreye Girer?
Dışarıdan batırılan iğnelerle yapılan biyopsiler her ne kadar gelişmiş ve konforlu olsa da tıbbın her alanında olduğu gibi her zaman kesin bir çözüm sunmayabilir. Bazen görüntülemede saptanan lezyon, iğne ile ulaşılamayacak kadar tehlikeli bir anatomik bölgede, örneğin kalbe veya akciğerin ana kan damarlarına milimetrik mesafede yerleşmiş olabilir. Bazen lezyon, hedeflenmeyi zorlaştıracak kadar küçük olabilir ya da hastanın akciğer yapısı iğne işlemine uygun olmayabilir. Dahası, daha önce iğne ile parça alınmış olmasına rağmen hücre sayısı az geldiği için patoloji laboratuvarı kesin bir tanı koyamamış olabilir.
Tüm bu zorlu senaryoların ötesinde, sağlık ekibi sadece o kitlenin adını koymak değil aynı seansta o kitleyi çevre dokusuyla birlikte tamamen vücuttan uzaklaştırmak gibi kesin ve doğrudan tedavi edici bir müdahale planlıyorsa, göğüs cerrahisi uzmanları tarafından uygulanan cerrahi yöntemler devreye girer. Bu durumlarda tıbbi teknoloji ve cerrahi uzmanlığın birleştiği kapalı ameliyat teknikleri kullanılır. Göğüs cerrahisi yaklaşımları, tanının zorlandığı, iğnenin yetersiz kaldığı veya doğrudan tedaviye geçilmesi gereken anlarda en kesin, en geniş kapsamlı ve tanı koyma oranı pratikte yüzde yüze yakın olan kalıcı çözümleri sunar.
Kapalı Cerrahi Akciğer Biyopsisi Hastaya Neler Kazandırır?
Tıp literatüründe Video Yardımlı Torakoskopik Cerrahi veya kısaca VATS olarak bilinen kapalı ameliyat yöntemi, göğüs cerrahisinde hasta konforunu temelden değiştiren devrim niteliğinde bir adımdır. Geçmiş yıllarda akciğerden küçük bir parça almak için bile göğüs kafesini boydan boya açmak ve kaburgaları metal aletlerle birbirinden ayırmak gerekirken, günümüzde bu işlemlere gerek kalmamıştır. Genel anestezi altında yapılan bu kapalı yöntemde kaburgaların arasından sadece bir ila üç santimetre uzunluğunda çok küçük kesiler açılır. Bu minik deliklerden içeriye yüksek çözünürlüklü kameralar ve ince uzun cerrahi aletler yerleştirilir. Cerrah, göğüs kafesinin içini dev ekranlardan çok daha büyük ve net bir şekilde görerek işlemi tamamlar.
Bu kapalı yöntemin hastanın ameliyat sürecine ve sonrasına sağladığı devasa avantajlar sayesinde hastalar ağır travmalardan korunmuş olur. Klasik açık ameliyatların getirdiği ağır doku hasarı ortadan kalktığı için bedensel iyileşme inanılmaz derecede hızlanır.
Bu yöntemin sağladığı temel avantajlar aşağıdaki gibidir:
- Kesin tanı
- Düşük ağrı
- Hızlı iyileşme
- Kozmetik avantaj
- Eş zamanlı tedavi
- Düşük enfeksiyon
Akciğer Zarı İçin Akciğer Biyopsisi Neden Uygulanır?
İnsan akciğerinin sadece kendisi değil onun etrafını adeta koruyucu bir yastık gibi saran plevra adında iki katlı ince bir zar sistemi de hastalıklara açıktır. Normal, sağlıklı bir insanda bu zarlar arasında, akciğerin nefes alıp verirken göğüs duvarına sürtünmesini engelleyen, kayganlaştırıcı nitelikte çok az miktarda bir sıvı bulunur. Ancak bazen akciğer kanserinin zarlara sıçraması, geçmişte asbeste maruz kalmaya bağlı gelişen tehlikeli zar kanserleri veya tedavi edilmemiş ağır tüberküloz gibi ciddi enfeksiyonlar bu zarların yapısını bozar. Bu bozulma sonucunda zarlar arasında normalden çok daha fazla sıvı birikmeye başlar ve akciğeri sıkıştırarak nefes darlığına yol açar.
Bu aşamada dışarıdan bir iğne yardımıyla biriken o sıvıdan örnek alınması işlemi bazen içindeki hücre sayısı yeterli olmadığı için kesin tanıyı koymaya yetmez. İşte bu noktada doğrudan akciğer zarının kendisinden fiziksel bir parça alınması zorunlu hale gelir. Kapalı cerrahi yöntemlerle göğüs boşluğuna kamerayla girildiğinde, cerrah zarların tamamını detaylıca gözlemler. Şüpheli görülen, kalınlaşmış, yapısı bozulmuş veya karnabahar gibi tümsekler oluşturmuş noktalardan doğrudan görerek çok sayıda sağlıklı doku örneği alır. Ayrıca hastanın nefes darlığı yaşamaması için işlem bitiminde zarlar özel ilaçlarla birbirine yapıştırılarak sıvının o bölgede tekrar birikmesi ömür boyu engellenebilir.
Akciğer Biyopsisi Öncesi Mediastinal Evreleme Nedir?
Eğer bir hastanın yapılan tetkiklerinde akciğer kanseri şüphesi yüksekse veya tanısı iğne ile kesinleşmişse, tedavinin tüm gidişatını, hastanın kemoterapi mi alacağını yoksa doğrudan ameliyata mı gireceğini belirleyen en kritik faktör mediastinal lenf bezlerinin durumudur. Mediasten, iki akciğerin arasında kalan, kalbi ve büyük kan damarlarını barındıran orta boşluğun adıdır. Vücuttaki lenf bezleri bir nevi filtre görevi görür ve kanser hücreleri akciğerden ayrılıp vücuda yayılmaya çalışırken ilk olarak bu orta bölgedeki lenf bezlerine takılırlar. Eğer kanser bu lenf bezlerine yayılmışsa, doğrudan cerrahi müdahale yapmak yerine önce tüm vücudu etkileyecek ilaç tedavileri verilmesi bilimsel olarak çok daha uygundur.
Bu lenf bezlerinde kanser hücresi olup olmadığını kesin olarak anlamak için mediastinoskopi adı verilen çok özel bir cerrahi işlem uygulanır. Göğüs cerrahisi uzmanları tarafından gerçekleştirilen bu yöntemde hastanın boynunun hemen alt kısmından, köprücük kemiklerinin ortasındaki küçük çukurdan yatay, iki santimetrelik minik bir kesi yapılır. Buradan soluk borusunun önüne doğru ışıklı, özel bir kamera sistemiyle inilir. Göğüs kafesi gibi büyük bir yapı tamamen açılmadan, derinlerdeki şüpheli lenf bezlerinden görerek örnekler alınır. Bu bölge kalpten çıkan büyük damarlarla ve ses tellerini kontrol eden hayati sinirlerle tamamen iç içe olduğu için, işlemi yapan uzmanların anatomi bilgisi ve cerrahi tecrübesi hastanın güvenliği açısından en üst düzeyde önem taşır.
Akciğer Biyopsisi Öncesinde Hastaların Nelere Dikkat Etmesi Gerekir?
İster girişimsel radyoloji ünitesinde lokal anestezi ile uygulanan bir iğne biyopsisi olsun, ister ameliyathanede genel anestezi altında yapılan kapalı bir cerrahi biyopsi olsun, işlemden önceki hazırlık süreci hastanın güvenliğini sağlamak adına çok detaylı ve titiz bir şekilde yürütülür. Bu dönemde hastaların tıbbi ekiple uyum içinde olması, istenen kurallara harfiyen uyması işlemin başarısını doğrudan artırır ve olası riskleri en aza indirir. Akciğer dokusu yapısı gereği kan damarları açısından son derece zengin, süngerimsi ve hassas bir organ olduğu için, işlem sırasında ve sonrasında kanama riskini kontrol altında tutmak en önemli adımdır.
Bu nedenle eğer hasta geçmişte geçirdiği kalp hastalıkları, ritim bozuklukları veya damar tıkanıklıkları sebebiyle güçlü kan sulandırıcı haplar kullanıyorsa, bu ilaçların işlemden yaklaşık yedi ile on gün önce mutlaka kesilmesi gerekir. Ancak hastanın pıhtı atma riski devam ettiği için, bu dönemde haplar yerine vücuttan çok daha hızlı bir şekilde atılabilen kısa etkili kan sulandırıcı iğnelere geçiş yapılır. Bu süreç tamamen kardiyoloji uzmanlarının bilgisi ve onayıyla koordineli olarak yürütülür.
İşlem öncesi dikkat edilmesi gereken bazı kurallar şunlardır:
- Açlık süresi
- İlaç düzenlemesi
- Kan testleri
- Solunum testleri
- Alerji bildirimi
- Röntgen kontrolleri
Akciğer Biyopsisi Sırasında Ağrı Hissedilir mi?
Toplumda biyopsi işlemlerinin çok ağrılı ve acılı olduğuna dair yaygın ancak yanlış bir inanış vardır. Modern tıbbın sunduğu güçlü anestezi teknikleri sayesinde bu endişeler tamamen yersizdir. İğne biyopsilerinde işlemin yapılacağı cilt ve cildin altındaki kas dokusu, diş hekimlerinin kullandığına benzer çok güçlü lokal anestezik ilaçlarla tamamen uyuşturulur. Bu sayede hasta iğnenin içeri girişini veya içerideki hareketini bir acı olarak hissetmez, sadece o bölgede dokunmaya bağlı hafif bir baskı duygusu yaşayabilir. Kapalı cerrahi veya mediastinoskopi gibi işlemlerde ise hasta ameliyathane ortamında, tam donanımlı cihazlarla takip edilerek genel anestezi altında derin bir uykuya daldırılır. İşlem süresince hiçbir şey görmez, duymaz ve hissetmez.
Akciğer Biyopsisi Sonrası İyileşme Sürecinde Neler Yapılmalıdır?
İşlem tamamlandıktan sonra hasta hemen ayağa kaldırılmaz. İğne biyopsilerinden sonra hastalar genellikle hastanede birkaç saat boyunca gözlem altında tutulur, kontrol akciğer röntgenleri çekilerek gizli bir hava sızıntısı veya kanama olup olmadığı teyit edildikten sonra aynı gün evlerine uğurlanırlar. Cerrahi biyopsilerde ise durumun hassasiyetine göre hastalar genellikle bir veya iki gece hastanede gözetim altında tutulduktan sonra taburcu edilirler. Eve dönüş sürecinde hastaların akciğerlerini yeniden tam kapasiteyle kullanabilmeleri için bazı kurallara uymaları büyük önem taşır.
Özellikle genel anestezi alan veya cerrahi bir müdahale geçiren hastaların akciğerlerinin diplerinde sönük kalan küçük hava keseciklerinin tekrar havayla dolup açılması için derin nefes egzersizleri yapması hayati bir iyileşme adımıdır. Bunun için genellikle hastanın içine nefes çekerek plastik topları havaya kaldırdığı basit cihazlar kullanılır ve bu egzersizler iyileşme hızını inanılmaz derecede artırır.
Eve dönüş sürecinde uygulanması gereken adımlar şunlardır:
- Fiziksel dinlenme
- Solunum egzersizleri
- Yara bakımı
- Düzenli beslenme
- İlaç kullanımı
- Kontrol randevuları
Akciğer Biyopsisi İşleminin Olası Riskleri Nelerdir?
Tıptaki her müdahalede olduğu gibi, göğüs kafesi gibi çok hayati organların bir arada bulunduğu kapalı ve hassas bir bölgeye yapılan müdahalelerin de belirli riskleri ve istenmeyen durumları vardır. Ancak işlemlerin yapıldığı merkezlerdeki uzman ekipler bu komplikasyonları önceden öngörme ve ortaya çıktığı anda hızla tedavi etme konusunda tam donanımlı ve yetkindir. En sık karşılaşılan durumlardan biri tıbbi adıyla pnömotoraks, yani akciğer sönmesidir. İğne veya cerrahi aletler akciğer zarına dokunduğunda, akciğerin içindeki havanın bir kısmı göğüs boşluğuna sızabilir. Eğer bu sızıntı çok küçükse, hasta sadece maskeyle oksijen alarak dinlendirilir ve vücut o havayı birkaç gün içinde kendiliğinden emer. Ancak sızan hava miktarı fazlaysa ve akciğeri baskılayarak nefes darlığı yaratıyorsa, kaburgalar arasından içeriye ince bir göğüs tüpü yerleştirilerek o havanın dışarı çıkması sağlanır. Akciğer tekrar şiştiğinde bu tüp kolayca çıkarılır.
Bir diğer ihtimal ise kanamadır. İşlem yapılan yoldaki kılcal damarların zedelenmesi sonucu hastalar işlemden sonra bir veya iki gün boyunca öksürdüklerinde tükürüklerinde çok hafif, ince çizgi şeklinde kan görebilirler. Bu durum genellikle sadece basit bir sızıntıdan ibarettir ve herhangi bir cerrahi müdahaleye gerek kalmadan vücudun kendi pıhtılaşma mekanizması sayesinde kısa sürede tamamen durur. Uzman ekiplerin takibi altında bu riskler kolayca yönetilebilir süreçlerdir.
Akciğer Biyopsisi Sonucu Ne Zaman Çıkar ve Bize Ne Anlatır?
Biyopsi odasında veya ameliyathanede alınan doku parçaları işlem biter bitmez özel koruyucu solüsyonların içine konularak patoloji laboratuvarına gönderilir. Doku burada bir dizi detaylı kimyasal süreçten geçirilerek hücrelerine ayrılır, çok ince kesitler halinde özel camlara yayılır ve uzman patologlar tarafından yüksek büyütmeli mikroskoplar altında tek tek incelenir. Bu standart incelemenin sonuçlanması genellikle hastanenin yoğunluğuna bağlı olarak üç ila yedi gün arasında sürer. Çıkan bu ilk rapor bize en temel gerçeği, yani lezyonun bir iltihap mı, iyi huylu bir tümör mü yoksa kanser mi olduğunu söyler.
Ancak günümüz modern tıbbında iş burada bitmez. Eğer sonuç kötü huylu gelirse, lezyonun hangi hücre tipinden köken aldığı belirlendikten sonra aynı doku parçası üzerinde çok daha gelişmiş moleküler ve genetik testler yapılır. Kanser hücrelerinin genetiğindeki mutasyonlar araştırılır. Bu ileri testlerin sonuçlanması iki veya üç haftayı bulabilir. Fakat bu bekleyişin sonunda elde edilen veriler sayesinde hastaya, tüm vücudu yıpratan klasik kemoterapiler yerine, sadece kanser hücresinin genetiğini hedef alan çok etkili akıllı haplar veya vücudun kendi bağışıklık sistemini kansere karşı eğiten immünoterapi tedavileri sunulabilir.
Sıkça sorulan sorular
Prof. Dr. Alper Fındıkcıoğlu, İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi mezunu olup göğüs cerrahisi ihtisasını Dr. Siyami Ersek Hastanesi’nde tamamlamıştır. Akademik kariyerine 2005 yılında Başkent Üniversitesi’nde başlamış; 2014’te doçent, 2022’de profesör unvanını almıştır. Akciğer kanseri, göğüs duvarı hastalıkları ve minimal invaziv cerrahi konularında geniş deneyime sahiptir. 2024 yılından itibaren mesleki çalışmalarını Acıbadem Hastanesi’nde sürdürmektedir.
